İki Farklı İş Yapan İki Araç
KPI, işin nabzıdır: sürekli izlenir, bir eşiği aşmaması ya da altına düşmemesi beklenir. "Müşteri memnuniyeti %90'ın üzerinde kalsın."
OKR, işin yönüdür: belirli bir dönemde bir şeyi değiştirmeyi hedefler. "Müşteri memnuniyetini %78'den %90'a çıkaralım."
Biri durumu korur, diğeri durumu değiştirir. İkisi birbirinin yerine kullanıldığında ikisi de işlevsizleşir.
OKR Yapısı
Objective: Müşteri desteğinde yanıt kalitesini belirgin biçimde artırmak
- KR1: İlk yanıt süresini 6 saatten 2 saate düşürmek
- KR2: İlk temasta çözüm oranını %55'ten %75'e çıkarmak
- KR3: Destek memnuniyet skorunu 3,8'den 4,5'e çıkarmak
Kurallar:
- Objective niteliksel ve ilham verici, KR'ler sayısal ve tarihli.
- Çeyrek başına en fazla 3 Objective, her birine 2–5 KR.
- KR'ler faaliyet değil sonuç olmalı: "10 eğitim yapmak" KR değildir; "eğitim sonrası hata oranını yarıya indirmek" KR'dir.
KPI Yapısı
KPI'ler bölüm bazında tanımlanır ve sürekli izlenir:
| Bölüm | KPI | Eşik |
|---|---|---|
| Üretim | Fire oranı | < %2 |
| Satış | Teklif dönüşüm oranı | > %25 |
| İK | Devir hızı | < %15 |
| Destek | İlk yanıt süresi | < 4 saat |
| Finans | Tahsilat süresi | < 45 gün |
KPI'nin hedefi "iyileştirmek" değil, eşikte kalmaktır. İyileştirme gerekiyorsa, o KPI bir OKR'nin konusu olur.
Uygulamada Dört Hata
1. OKR'yi prime bağlamak. İddialı hedefler konması beklenen bir sistemde ödül doğrudan hedefe bağlanırsa, ekipler kolay hedefler koyar. OKR'ler tartışmasız ulaşılabilir hâle gelir ve yöntem ölür.
2. Çok fazla OKR. Çeyrekte 8 hedefi olan bir ekibin önceliği yok demektir.
3. KR'yi faaliyet olarak yazmak. "Yeni CRM kurmak" bir görevdir; "CRM ile teklif hazırlama süresini 40 dakikadan 10 dakikaya indirmek" bir KR'dir.
4. Çeyrek sonunda bakmak. OKR haftalık ya da iki haftalık kontrol ister. Çeyrek sonunda bakılan hedef, bir dilek listesidir.
Hangisiyle Başlamalı?
Kurumsal olgunluk düşükse önce KPI. İşin temel göstergeleri ölçülmüyorsa, OKR kurmak temelsiz bir bina olur.
Göstergeler yerleştikten sonra, değiştirmek istediğiniz iki üç şey için OKR döngüsü kurun.
Veri Olmadan Hedef Olmaz
Her iki yöntem de aynı şeye dayanır: güvenilir ölçüm. Devir hızı yanlış hesaplanıyorsa, onu hedef yapmanın anlamı yoktur.
Yönetim İK'da iş emirleri, mesai, izin, devamsızlık ve prim verileri tek kayıt üzerinden okunur; raporlar birim ve dönem kırılımıyla alınır. Performans değerlendirme ve prim modülleri, hedef–gerçekleşme karşılaştırmasının girdisini sağlar. Hedef koymadan önce ölçümün doğru olduğundan emin olmak, yöntemden daha önemlidir.
