1. Kümülatif Matrahın Takip Edilmemesi
Gelir vergisi, yıl içindeki kümülatif matraha göre dilim atlar. Her ayı bağımsız hesaplayan bir sistem, yılın ikinci yarısında eksik vergi keser ve yıl sonunda fark çıkar.
Önlem: kümülatif matrah her ay taşınmalı; işe ortada başlayan çalışanlarda önceki işverenden gelen matrah dikkate alınmalıdır.
2. Giydirilmiş Ücretin Atlanması
Kıdem ve ihbar hesabında yalnız çıplak brüt ücretin kullanılması, en pahalı hatalardan biridir. Yemek, yol ve süreklilik arz eden primler dâhil edilmelidir.
3. Eksik Gün Bildiriminin Tutarsızlığı
Puantajda "ücretsiz izin" yazan bir gün için SGK'ya "devamsızlık" bildirilmesi, denetimde tutarsızlık olarak çıkar.
Önlem: puantaj kodu ile eksik gün nedeni eşleştirilmeli; ikisi tek kaynaktan üretilmeli.
4. İşe Giriş/Çıkış Ayında Tam Ay Hesabı
Ay içinde işe giren veya ayrılan çalışanda 30 gün üzerinden hesap yapmak, hem ücreti hem SGK gününü yanlış gösterir.
5. İstisna Tutarlarının Güncellenmemesi
Yemek, ulaşım ve asgari ücret istisnaları her yıl değişir. Eski tutarla yapılan hesap, hem vergi hem prim tarafında fark yaratır.
Önlem: tutarlar parametre olarak tutulmalı; yıl başında tek bir yerden güncellenmeli.
6. Fazla Mesainin Günlük Hesaplanması
Fazla çalışma haftalık 45 saat üzerinden hesaplanır. Günlük 8 saati aşan her saati fazla mesai saymak, gereğinden fazla ödemeye yol açar.
7. Hafta Tatili ve Genel Tatil Karışıklığı
Hafta tatili çalışması 2,5 yevmiye, genel tatil çalışması 2 yevmiye karşılığıdır. İkisinin aynı kodla işlenmesi ücreti yanlış hesaplar.
8. Avans Mahsubunun Unutulması
Ödenen avansın ilgili dönemde mahsup edilmemesi, ay sonunda "kim ne kadar avans aldı" sorusunu takip edilemez hâle getirir.
9. Engellilik İndirimi ve Teşviklerin Uygulanmaması
Engellilik indirimi çalışanın vergi matrahını düşürür; SGK teşvikleri işveren maliyetini azaltır. Uygulanmaması, hem çalışanın hem işverenin zararınadır.
10. Kesinleşmiş Dönemde Geriye Dönük Değişiklik
Kapanmış bir dönemin sessizce değiştirilmesi, en tehlikeli uygulamadır. Ödenen bordro ile kayıtlı bordro farklılaşır ve bu fark ancak denetimde ortaya çıkar.
Önlem: dönem kesinleştikten sonra kilitlenmeli; açılması gerekiyorsa işlem iz bırakmalıdır.
Aylık Kontrol Listesi
- Puantaj izin, rapor ve mesai kayıtlarıyla uyumlu
- Giriş/çıkış olan personelde kıst hesap yapıldı
- Kümülatif matrahlar devredildi
- Yemek/yol istisnaları fiili gün üzerinden hesaplandı
- Fazla mesai haftalık esasla hesaplandı
- Avans ve icra kesintileri işlendi
- Prim ve ek kazançlar dâhil edildi
- Toplam brüt, net ve işveren maliyeti önceki ayla karşılaştırıldı
- Dönem kesinleştirildi ve kilitlendi
Sistemin Rolü
Yönetim İK'da bordro dönemi açılır, puantaj izin ve mesai kayıtlarından otomatik dolar, hesaplama yapılır ve pusulalar üretilir. Kümülatif matrah taşınır, istisna tutarları parametre ekranından yönetilir, avans ve kesintiler otomatik yansır.
Dönem kesinleştiğinde kilitlenir; yeniden açma işlemi kayıt bırakır. Her çalışan kendi bordrosunu panelden ve mobil uygulamadan görebilir — bu şeffaflık, itirazların büyük bölümünü daha ödeme yapılmadan önce ortadan kaldırır.
