İhbar Süresi Nedir?
Belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, karşı tarafa önceden bildirim yapmak zorundadır. Amaç basit: işçiye yeni iş arayacak, işverene yerine adam bulacak zaman tanımak.
Süreler İş Kanunu md. 17'de kıdeme göre belirlenmiştir:
| Çalışma süresi | İhbar süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
Bu süreler asgaridir; sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz. Artırılan süre her iki taraf için de geçerli olur.
İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Bildirim şartına uymayan taraf, süreye ait ücret tutarını karşı tarafa öder.
İhbar tazminatı = Giydirilmiş brüt günlük ücret × ihbar süresi (gün)
Örnek: 4 yıllık, giydirilmiş brüt aylık ücreti 45.000 TL olan çalışan bildirimsiz çıkarıldı.
- Günlük ücret: 45.000 ÷ 30 = 1.500 TL
- İhbar süresi: 8 hafta = 56 gün
- Brüt ihbar tazminatı: 1.500 × 56 = 84.000 TL
Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; SGK primi kesilmez.
İhbar Süresi İçinde Çalışmak
Bildirim yapıldıktan sonra taraflar süre boyunca çalışmaya devam eder. Bu dönemde:
- işçiye günde en az iki saat yeni iş arama izni verilir,
- bu izin ücretten kesilemez,
- işçi isterse saatleri biriktirip toplu kullanabilir (ayrılacağı günden önceki günlere denk getirerek).
İşveren isterse ihbar süresini peşin ödeyerek iş sözleşmesini derhâl sonlandırabilir. Bu durumda süre çalışılmaz, tutar peşin ödenir; ancak kıdem hesabında ihbar süresi de dikkate alınır.
Haklı Fesihte İhbar Aranmaz
İş Kanunu md. 25/II (ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) kapsamında yapılan fesihte ihbar süresi işlemez ve ihbar tazminatı doğmaz. Aynı şekilde işçinin md. 24/II kapsamındaki haklı feshinde de ihbar yükümlülüğü yoktur.
Buradaki kritik nokta ispattır: haklı fesih iddia edildiğinde tutanak, savunma yazısı ve tanık beyanları olmadan sonuç alınamaz.
Uygulamada Dört Hata
- Kıdemin yanlış hesaplanması — 1 yıl 5 ay çalışan için 6 hafta yerine 4 hafta uygulanması.
- Giydirmenin atlanması — yol ve yemek yardımının hesaba katılmaması.
- İş arama izninin verilmemesi — verilmeyen süre için ücretin %100 zamlı ödenmesi gerekir.
- Bildirimin sözlü yapılması — yazılı ve imzalı bildirim yoksa fesih tarihi tartışmalı hâle gelir.
Süreci Belgeye Bağlamak
İşten çıkış süreci, tek bir tarih hatasının maliyetli hâle geldiği süreçtir. Yönetim İK'da çıkış işlemi açıldığında kıdem, ihbar ve izin karşılığı birlikte hesaplanır; işe giriş tarihi ve ücret kalemleri kayıttan geldiği için elle girilen tarihlere bağlı hata riski ortadan kalkar. Çıkış belgeleri ve ibraname dökümü aynı ekrandan alınır.
