Rapor Değil, Karar
İK raporlarının çoğu okunmaz; çünkü bir karara bağlanmaz. İyi bir gösterge setinde her metrik bir soruya cevap verir ve bir eşiği aştığında bir aksiyon tetikler.
Kadro Metrikleri
1. Mevcut kadro ve doluluk. Norm kadroya göre kaç pozisyon dolu, kaç boş. Doluluk %90'ın altına düşüyorsa iş yükü mevcut kadroya biniyor demektir.
2. Kıdem dağılımı. 0–1 yıl, 1–3 yıl, 3–5 yıl, 5+ yıl kırılımı. İlk dilim çok kalabalıksa kurumsal hafıza zayıf demektir.
3. Kontrol alanı. Yönetici başına düşen kişi sayısı. 15'in üzerindeki değerler yönetim kalitesini düşürür.
Hareket Metrikleri
4. Devir hızı (turnover). Gönüllü/gönülsüz ayrı; birim bazında.
5. İlk yıl ayrılma oranı. İşe alım ve oryantasyon kalitesinin en doğrudan göstergesi.
6. İç terfi oranı. Doldurulan pozisyonların yüzde kaçı içeriden. Düşükse kariyer yolu görünmüyor demektir.
Devam ve Süre Metrikleri
7. Devamsızlık oranı. (Devamsız gün ÷ planlanan çalışma günü) × 100.
8. Fazla mesai saati. Kişi başına aylık ortalama ve yıllık 270 saate uzaklık.
9. İzin kullanım oranı. Hak edilen izne göre kullanılan izin yüzdesi. %70'in altındaysa izin birikiyor; hem mali risk hem tükenmişlik riski.
İşe Alım Metrikleri
10. İşe alım süresi (time to hire). İlan açılışından teklif kabulüne kadar geçen gün. Uzun süre, hem maliyet hem aday kaybı demektir.
11. İşe alım maliyeti. İlan, danışmanlık, mülakat süresi ve oryantasyon maliyetlerinin toplamı ÷ işe alınan kişi sayısı.
Maliyet Metrikleri
12. Kişi başı toplam maliyet. Brüt ücret + işveren primleri + yan haklar + eğitim. Bütçe planlamasının temelidir; yalnız brüt ücretle yapılan planlar her yıl sapma verir.
Eşik ve Aksiyon Tablosu
| Metrik | Eşik | Aksiyon |
|---|---|---|
| Devir hızı (birim) | Şirket ortalamasının 1,5 katı | Birim yöneticisiyle görüşme |
| İlk yıl ayrılma | %25 üzeri | İşe alım ve oryantasyon gözden geçirme |
| Devamsızlık | %5 üzeri | Birim bazlı kök neden analizi |
| Fazla mesai | Kişi başı aylık 30 saat üzeri | Kadro planı gözden geçirme |
| İzin kullanımı | %70 altı | Zorunlu izin planlaması |
Veriyi Nereden Almalı?
Bu on iki metriğin tamamı, günlük operasyonda zaten üretilen verilerden çıkar: işe giriş-çıkış tarihleri, izin kayıtları, mesai hareketleri, bordro kalemleri, iş emirleri.
Yönetim İK'nın raporlar ekranında kadro, izin, devamsızlık, mesai ve maliyet kırılımları şirket, şube ve birim bazında alınabilir. Veriler ayrı bir raporlama sistemine aktarılmaz; aynı kayıt üzerinden okunur — bu yüzden "rapordaki sayı ile sistemdeki sayı tutmuyor" sorunu doğmaz.
Ayrıca dış API ile çalışan, birim, izin, puantaj ve bordro verisi kendi analiz araçlarınıza aktarılabilir.
