Kapsam: Bir Çalışan Yeterli
6331 sayılı Kanun, kamu ve özel sektör ayrımı yapmaksızın tüm işyerlerini kapsar. "Küçük işletmeyiz, bize uygulanmaz" yaklaşımı yanlıştır; yalnızca bazı yükümlülüklerin kapsamı çalışan sayısına göre değişir.
Tehlike Sınıfları
İşyerleri faaliyet koduna göre üç sınıfa ayrılır: az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli. Sınıf; risk değerlendirme sıklığını, eğitim sürelerini ve uzman/hekim görevlendirme yükümlülüğünü belirler.
Sınıfını bilmeyen işletme, hangi yükümlülüğün kendisine ait olduğunu da bilemez. İlk adım budur.
Temel Yükümlülükler
1. Risk değerlendirmesi. İşyerindeki tehlikelerin belirlenmesi, risklerin analizi ve önlemlerin planlanması. Yenileme süresi: çok tehlikeli 2 yıl, tehlikeli 4 yıl, az tehlikeli 6 yıl.
2. İSG eğitimi. İşe başlamadan önce temel eğitim; sonrasında tehlike sınıfına göre periyodik tekrar (çok tehlikeli yılda bir, tehlikeli iki yılda bir, az tehlikeli üç yılda bir).
3. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı. Görevlendirme yükümlülüğü, çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre değişir. OSGB'den hizmet alınabilir.
4. Sağlık gözetimi. İşe giriş ve periyodik muayeneler; tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde zorunlu.
5. Acil durum planı. Yangın, deprem, tahliye planı; tatbikat yapılması ve kayıt altına alınması.
6. İş kazası bildirimi. Kaza, SGK'ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilmelidir.
7. Kişisel koruyucu donanım. Risk değerlendirmesine uygun KKD sağlanması ve teslim edildiğinin belgelenmesi.
Belgelendirme: Denetimde Asıl Sorulan
İSG denetiminde "önlem aldık" beyanı yeterli değildir; kayıt istenir. En sık istenen belgeler:
- risk değerlendirme raporu (tarihli, imzalı),
- İSG eğitim katılım tutanakları,
- KKD zimmet tutanakları,
- periyodik muayene sonuçları,
- acil durum tatbikat kayıtları,
- iş kazası ve ramak kala kayıtları.
Eğitimin verilmiş ama belgelenmemiş olması, verilmemiş sayılmasıyla aynı sonucu doğurur.
Çalışan Sayısına Göre Değişenler
| Çalışan sayısı | Ek yükümlülük |
|---|---|
| 50+ | İş sağlığı ve güvenliği kurulu kurulması (sanayiden sayılan, 6 aydan fazla süren işlerde) |
| 50+ | %3 engelli çalıştırma kotası |
| 10+ | İşyeri hekimi ve uzman görevlendirmede farklı süre kriterleri |
Kayıtları Sistemde Tutmak
İSG kayıtlarının en zayıf noktası dağınık olmasıdır: eğitim tutanakları bir klasörde, KKD zimmetleri depoda, muayene sonuçları hekimde.
Yönetim İK'da eğitim modülü İSG eğitimlerinin atanması, tamamlanma takibi ve kayıt tutulması için kullanılabilir; zimmet modülü KKD teslimlerini seri numarasıyla kayıtlar; prosedür modülü İSG talimatlarını yayımlar ve kimin okuduğunu gösterir.
Denetim geldiğinde aranacak belge, bir dolapta değil kişinin kartındadır.
